Η λέξη αυτοματισμός και τα παράγωγά της είναι ίσως η πλέον χρησιμοποιούμενη σήμερα λέξη. Φράσεις όπως  “η ομάδα απέκτησε αυτοματισμούς”, “η συσκευή είναι αυτόματη”, “η παραγωγή είναι αυτοματοποιημένη”, “αντέδρασε αυτόματα” κλπ είναι στην καθημερινότητά μας.

Αυτοματισμός αρχικά, σήμαινε την τυποποίηση μίας διαδικασίας μέσα από τον προσδιορισμό καλά ορισμένων βημάτων, τα οποία πρέπει να ακολουθηθούν για να παραχθεί κάποιο επιθυμητό αποτέλεσμα. 

Με την έννοια αυτή,  ο αυτοματισμός δεν είναι τίποτα άλλο παρά η κατάτμηση μιας σύνθετης εργασίας σε διακριτά βήματα που εκτελούνται διαδοχικά, ή η κατασκευή ενός αυτόνομου μηχανισμού που εκτελεί αυτά τα διαδοχικά βήματα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, όταν δοθεί το κατάλληλο έναυσμα.

process---automation---automatismos---diadikasia---smart---home
automatismos---automation---machines---smart---home

Ο αυτοματισμός λοιπόν δεν είναι κάτι νέο. 

Από την αρχαιότητα είναι γνωστοί διάφοροι μηχανισμοί, με πιο γνωστό ίσως το μηχανισμό των Αντικηθύρων. 

Με τη βιομηχανική επανάσταση, η ευρεία εισαγωγή του αυτοματισμού στην παραγωγική διαδικασία, οδήγησε στην ανάπτυξη και χρήση των μηχανών, στην αλματώδη ανάπτυξη της παραγωγικότητας και στην απαλλαγή του ανθρώπου από τη βαριά μυϊκή εργασία.

Ο αυτοματισμός απέκτησε νέα σημασία κατά τον 20ο αιώνα, σαν πεδίο της επιστήμης μηχανικού ασχολούμενο με τον έλεγχο διεργασιών και τη διατήρησή τους σε καθορισμένη κατάσταση. Παραδείγματος χάριν, ο αυτοματισμός στοχεύει στη διατήρηση σε σταθερά επίπεδα της θερμοκρασίας ενός χώρου, της πορείας ενός αεροπλάνου, της ταχύτητας ενός αυτοκινήτου, κλπ. 

Ο αυτοματισμός αξιοποιεί ποικιλία εξειδικευμένων προϊόντων ηλεκτρονικής και τεχνολογίας πληροφοριών (π.χ. μικροελεγκτές, συστήματα πραγματικού χρόνου, πληροφορίες εφοδιαστικών αλυσίδων). Η σημασία του αυτοματισμού είναι μεγάλη στη βιομηχανία, όπου μειώνει σημαντικά την ανάγκη για ανθρώπινη παρέμβαση (π.χ. σε τηλεμετρίες, αυτόματο έλεγχο γραμμών παραγωγής κλπ.).  

Ο σύγχρονος αυτοματισμός απαλλάσσει τον άνθρωπο από κοπιώδη πνευματική δουλειά. Οι συσκευές αναλαμβάνουν να συλλέγουν και να επεξεργάζοναι τα δεδομένα, να λαμβάνουν και να εκτελούν αποφάσεις, αποκαλούμενες γι’ αυτό “έξυπνες”.

automation---automatismos---smart---home---eksipno---spiti---knx
automatos---elegxos---automatismos---smart---home---automation---knx

Μία ιδιαίτερη περίπτωση είναι ο αυτοματισμός κτιρίου για ένα σπίτι, ο γνωστός ως “ έξυπνο σπίτι”. 

Ένα σύστημα οικιακού αυτοματισμού παρακολουθεί και/ή  ελέγχει τα χαρακτηριστικά του σπιτιού, όπως ο φωτισμός, το κλίμα, τα συστήματα ψυχαγωγίας και τα δεδομένα των συσκευών. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει οικιακή ασφάλεια, όπως συστήματα ελέγχου πρόσβασης και συναγερμού. 

Ένα σύστημα οικιακού αυτοματισμού συνήθως συνδέει ελεγχόμενες συσκευές σε έναν κεντρικό κόμβο έξυπνου σπιτιού (μερικές φορές ονομάζεται “πύλη”). Η διεπαφή χρήστη για τον έλεγχο του συστήματος χρησιμοποιεί είτε επιτοίχια τερματικά, tablet ή επιτραπέζιους υπολογιστές, εφαρμογή κινητού τηλεφώνου ή διεπαφή Ιστού μέσω του Διαδικτύου.
Ο οικιακός αυτοματισμός έχει μεγάλες δυνατότητες για κοινή χρήση δεδομένων μεταξύ μελών της οικογένειας ή έμπιστων ατόμων για προσωπική ασφάλεια και θα μπορούσε να οδηγήσει σε μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας με θετικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο στο μέλλον.

Παρά τα αυτονόητα πλεονεκτήματα από την αξιοποίηση του αυτοματισμού, η υιοθέτησή του δεν έγινε χωρίς προβλήματα. Καθώς αλλάζει τη ζωή των ανθρώπων εμφανίζονται οι αντιστάσεις στην αλλαγή (θιγόμενα συμφέρονται από την αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας, καχυποψία,..).  

Η επιφύλαξη αυτή δε θα μπορούσε να απουσιάζει όταν ο σύγχρονος αυτοματισμός έρχεται και μπαίνει και μέσα στον στενό “προσωπικό χώρο”, το σπίτι. 

Η ιδέα του “έξυπνου” σπιτιού, που μπορεί να μην είναι απόλυτα ελεγχόμενο από τον ίδιο, διεγείρει διάφορα, βάσιμα ή μη, αντανακλαστικά απόρριψης και ερωτηματικά, όπως “Στο σπίτι μου θα κάνω ότι θέλω εγώ” ή “αν χαλάσει τι θα γίνει” ή “δεν θέλω έναν ακόμη μπελά στο κεφάλι μου” ή “αν  κάποιος ξένος αποκτήσει πρόσβαση”.

control---remote---epitirisi---automatismos---swimming---pool---pisina

Όλοι αυτοί οι ενδοιασμοί, μπορεί να καθυστερούν, αλλά δεν είναι σε θέση να αποτρέψουν την αποδοχή και υιοθέτηση. 

Η απλότητα και η φιλικότητα προς τον χρήστη είναι ο καταλύτης. Δε χρειάζεται κάποιος να γνωρίζει πως λειτουργεί ο αλγόριθμος για να το χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά. 

Η εγκατάσταση Internet είναι γεγονός για το σπίτι. Όλο και περισσότερο λειτουργούμε μέσω του έξυπνου κινητού και του υπολογιστή. 

Οι καινούργιες συσκευές θα είναι πια έξυπνες (έξυπνη τηλεόραση, έξυπνη κουζίνα, έξυπνο πλυντήριο, έξυπνη πρίζα) και θα είναι στο χέρι μας να αξιοποιήσουμε τα οφέλη από την επικοινωνία μαζί τους.  

Τα προϊόντα αυτοματισμού (αισθητήρια, επεξεργαστές, servers ) συνεχώς εξελίσσονται αυξάνοντας την προστιθέμενη αξία. 

Στην προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας η ίδια η πολιτεία θεσμοθετεί την υποχρεωτική ενσωμάτωση συστημάτων αυτοματισμού κατά την έκδοση των νέων οικοδομικών αδειών. Παράλληλα αυξάνεται η χρηματοδότηση μέσω πληθώρας αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Κανείς δεν θα ήθελε η επένδυσή του στο σπίτι, να έχει μειωμένη αξία, διότι αν και έχει τον άριστο σχεδιασμό, τα καλύτερα υλικά, υπολείπεται λειτουργικά και δεν παρέχει τα επίπεδα υγιεινής, ασφάλειας, άνεσης και οικονομίας που σήμερα με την εξέλιξη της τεχνολογίας είναι δυνατά. Βέβαια όπως και σε κάθε άλλη επένδυση, η υιοθέτηση λύσεων αυτοματισμού, για να προσθέτουν αξία, θα πρέπει να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν σωστά.

Πολλές εταιρείες προωθούν πακέτα προτάσεων, συνήθως με κλειστό κώδικα, δημιουργώντας δέσμευση σε μελλοντικές επιλογές. Άστοχες επιλογές οδηγούν στην απογοήτευση και την απόρριψη. 

Ο σχεδιασμός μιας εγκατάστασης αυτοματισμού, απαιτεί ολιστική προσέγγιση. Απαιτεί καλή γνώση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, των προϊόντων αυτοματοποίησης και του προγραμματισμού.  

Απαιτεί ικανότητα επικοινωνίας και διάγνωσης των αναγκών, αναζήτηση της βέλτιστης επιλογής, σύμφωνα με τις δυνατότητες. 

Όπως επιλέγουμε τον Αρχιτέκτονα, τον Πολιτικό Μηχανικό, τον Μηχανολόγο, η “έξυπνη” κίνηση είναι  να επιλέξουμε και την εταιρεία ή τον μελετητή που θεωρούμε ότι παρέχει τα παραπάνω εχέγγυα και να συζητήσουμε για τις δυνατότητες ενσωμάτωσης λύσεων αυτοματισμού για το σπίτι που έχουμε και πολύ περισσότερο για το σπίτι που κτίζουμε τώρα.

design---sxediasmos---olistiki---proseggisi---holistic---solutions--